Przy wyborze płyty gumowej trzeba sprawdzić, z jakimi substancjami będzie miała kontakt i w jakich warunkach będzie pracować. Materiał dobrany bez uwzględnienia warunków pracy może szybko ulec uszkodzeniu pod wpływem oleju, promieniowania UV albo ozonu. Jak rozpoznać, czy w danym zastosowaniu sprawdzi się SBR, NBR czy EPDM? Przeczytaj artykuł i poznaj różnice między tymi materiałami.
Która płyta gumowa jest odporna na oleje i smary?
Do zastosowań, w których występują oleje mineralne i smary, najczęściej wybiera się płytę gumową NBR. Wykonuje się z niej między innymi uszczelki i podkładki do maszyn oraz instalacji hydraulicznych. Większa zawartość akrylonitrylu w mieszance ogranicza pęcznienie gumy w kontakcie z produktami ropopochodnymi, ale może pogarszać jej elastyczność w niskiej temperaturze. SBR oraz EPDM nie są przeznaczone do długotrwałego kontaktu z olejami mineralnymi, ponieważ mogą pęcznieć i tracić właściwości mechaniczne. Przed zamówieniem płyty olejoodpornej trzeba sprawdzić rodzaj oleju, smaru lub paliwa, jego temperaturę oraz czas, przez jaki materiał będzie miał z nim kontakt.
Jak płyty SBR, NBR i EPDM reagują na wodę?
Wszystkie trzy materiały mogą pracować w kontakcie z wodą, ale nie w identycznych warunkach. SBR można stosować w kontakcie z zimną wodą, jeśli płyta gumowa nie jest jednocześnie narażona na wysoką temperaturę, olej ani działanie czynników atmosferycznych. EPDM lepiej znosi gorącą wodę i parę, dlatego wykorzystuje się go między innymi w instalacjach wodnych oraz grzewczych. W przypadku NBR trzeba dodatkowo sprawdzić dopuszczalną temperaturę wody określoną dla konkretnej mieszanki. Samo oznaczenie elastomeru nie potwierdza jednak przydatności do wody pitnej. W takim przypadku konkretny wyrób powinien mieć wymagane dopuszczenie higieniczne.
Co wybrać do kontaktu z kwasami i zasadami?
EPDM wykazuje dobrą odporność na liczne rozcieńczone kwasy, zasady i detergenty, dlatego jest powszechnie stosowany w instalacjach przemysłowych oraz urządzeniach czyszczonych chemicznie. SBR jest przeznaczony głównie do zastosowań ogólnych, dlatego jego kontakt z kwasami lub zasadami wymaga potwierdzenia w karcie konkretnego produktu. NBR nie jest odporny na kwasy i zasady, dlatego jego zgodność z konkretnym reagentem wymaga osobnego sprawdzenia. O zgodności materiału decydują również stężenie, temperatura i długość kontaktu. Przed wyborem należy więc sprawdzić tabelę odporności chemicznej dla konkretnej mieszanki, szczególnie gdy instalacja jest okresowo płukana innym środkiem niż medium robocze.
Która płyta sprawdzi się na zewnątrz?
Najwyższą odporność na deszcz, zmiany temperatury, promieniowanie UV i ozon zapewnia płyta gumowa EPDM. Materiał ten dobrze znosi długotrwałą ekspozycję na zewnątrz, dlatego nadaje się na uszczelnienia elewacyjne, przekładki dachowe oraz elementy instalacji zewnętrznych. SBR i NBR szybciej starzeją się pod wpływem słońca oraz ozonu, co może prowadzić do twardnienia i powstawania pęknięć. Zagrożenie występuje również wewnątrz hal, na przykład w pobliżu silników szczotkowych, urządzeń wysokonapięciowych i miejsc powstawania łuku elektrycznego. Brak bezpośredniego nasłonecznienia nie oznacza więc, że można pominąć odporność na ozon.
Jak różnią się ceny płyt SBR, NBR i EPDM?
Najmniej kosztują zazwyczaj płyty gumowe SBR przeznaczone do zastosowań ogólnych. NBR jest droższy ze względu na odporność na oleje i paliwa. Z kolei cena EPDM wynika między innymi z jego odporności atmosferycznej i chemicznej. Porównanie ofert wymaga uwzględnienia tej samej grubości, szerokości, twardości Shore’a oraz liczby przekładek wzmacniających. Znaczenie mają również atesty, tolerancje wymiarowe i skład mieszanki. Wybór najtańszego wariantu bez sprawdzenia warunków pracy może podnieść koszt eksploatacji, jeśli wykonany element szybko napęcznieje, stwardnieje albo popęka.
Oznaczenie SBR, NBR lub EPDM pozwala jedynie wstępnie zawęzić wybór. Jeśli płyta gumowa będzie miała kontakt z kilkoma substancjami, należy przekazać dostawcy ich nazwy, stężenia oraz temperaturę pracy, aby mógł potwierdzić zgodność konkretnej mieszanki.
