Orka wykonywana przed zimą to jeden z ostatnich etapów prac polowych, który ma bezpośredni wpływ na kondycję gleby w kolejnym sezonie. Właściwe zaplanowanie tego zabiegu pozwala lepiej wykorzystać warunki pogodowe, ograniczyć problemy wiosną i uniknąć niepotrzebnego obciążenia sprzętu. Warto spojrzeć na ten temat przez pryzmat rodzaju gleby. Wyjaśniamy, kiedy najlepiej wykonać orkę zimową i na jaką głębokość.
Kiedy orać ciężką glebę przed zimą?
Ciężkie gleby, takie jak gliny czy iły, występują m.in. na Kujawach, Żuławach Wiślanych, Nizinie Śląskiej oraz na Wyżynie Lubelskiej. Tego typu ziemia długo utrzymuje wilgoć. Z tego powodu orka zimowa powinna zostać wykonana wcześniej niż na innych stanowiskach, najlepiej od końca września do połowy października. W tym okresie gleba jest jeszcze podatna na odwracanie i nie ulega nadmiernemu ugniataniu przez koła ciągnika. Wczesna orka pozwala zimowym mrozom rozkruszyć duże bryły, co ułatwia późniejszą wiosenną uprawę. Rolnik, który pracuje na ciężkiej glebie, powinien unikać wjazdu na pole po intensywnych opadach, ponieważ taka ziemia łatwo się maże i traci właściwą strukturę. Poza tym oranie gliniastej ziemi jest wyjątkowo obciążające dla sprzętu, dlatego, przed wyjazdem w pole należy bezwzględnie sprawdzić stan maszyny oraz części rolniczych, np. pasy klinowe.
Jaka jest dobra pora na zimową orkę na lekkich glebach?
Jeśli chodzi o zimową orkę na lekkich glebach, najlepszym terminem jest późna jesień, czyli listopad, pod warunkiem że nie wystąpią trwałe przymrozki. Taka ziemia charakteryzuje się dużą zawartością piasku oraz niewielką zdolnością do zatrzymywania wody. Do tej grupy zalicza się głównie piaski luźne i słabo gliniaste, spotykane m.in. na Mazowszu, Podlasiu oraz w północnej części Wielkopolski. Zbyt wczesna orka może doprowadzić do nadmiernego przesuszenia gleby, co utrudnia wiosenny start roślin jarych. Późniejszy termin pozwala lepiej zachować wilgoć w profilu glebowym i ogranicza wywiewanie ziemi podczas bezśnieżnych zim.
Kiedy wykonać przedzimową orkę na średnich glebach?
Gleby średnie uważa się w rolnictwie za najlepsze i najbardziej uniwersalne. Zalicza się do nich, np. gliny lekkie, piaski gliniaste oraz mady, a spotyka się m.in. w Małopolsce, na Opolszczyźnie oraz w pasie Nizin Środkowopolskich. Ten rodzaj ziemi daje rolnikowi największą swobodę w wyborze terminu prac. Orkę przedzimową można przeprowadzić od października do początku listopada, zależnie od pogody i rodzaju przedplonu. Gleby średnie dobrze reagują na działanie mrozu, a jednocześnie nie przesychają tak szybko jak piaski. Przykładowo, po zbiorze rzepaku lub pszenicy ozimej można wykonać orkę w październiku i pozostawić pole w ostrej skibie. Taki zabieg sprzyja rozkładowi resztek pożniwnych i ułatwia wiosenne przygotowanie pola pod siew.
Na jaką głębokość wykonać orkę zimową?
Głębokość orki zimowej należy zawsze dopasować do rodzaju podłoża, wilgotności oraz historii uprawy. Na glebach lekkich zaleca się pracę na głębokości od 18 do 22 cm, aby nie wydobywać jałowych warstw z niższego profilu. Gleby średnie dobrze znoszą zakres od 20 do 25 cm, co sprzyja rozwojowi systemu korzeniowego zbóż jarych i kukurydzy. Natomiast w przypadku gliny i iłów, głębokość może wynosić od 25 do 30 cm, zwłaszcza gdy po latach orki na tej samej głębokości powstała podeszwa płużna, czyli twarda, zbita warstwa gleby pod warstwą orną. Należy pamiętać, że zbyt mokra ziemia utrudnia prawidłowe odwracanie skiby i zwiększa opory pracy ciągnika.
Jak przygotować sprzęt do zimowej orki?
Dobrze przygotowany sprzęt ułatwia wykonanie orki zimowej. Przed wyjazdem w pole należy sprawdzić stan lemieszy, odkładnic oraz śrub zabezpieczających pług. Zużyte elementy robocze trzeba wymienić, korzystając z części do maszyn rolniczych od sprawdzonych dostawców. Warto także skontrolować pasy napędowe w ciągniku i w razie potrzeby kupić zapasowe u nas. To ważne, gdyż ich zużycie prowadzi do spadku mocy urządzenia podczas pracy. Operator powinien ustawić pług zgodnie z instrukcją i dopasować szerokość roboczą do warunków glebowych. Tak przygotowany zestaw pozwala wykonać orkę zimową płynnie i bez zbędnych przestojów, nawet przy krótkim dniu i zmiennej pogodzie.
Orkę zimową najlepiej wykonać jesienią, przed trwałymi mrozami. Rolnik dopasowuje termin do rodzaju gleby oraz stopnia wilgotności – najczęściej od września do listopada. Głębokość orki również zależy od specyfiki ziemi, czy jest zwarta, sypka, sucha czy wilgotna. Ważne jest również odpowiednie przygotowanie maszyn i wcześniejsze zaopatrzenie się w zapasowe części rolnicze. Oczywiście kupisz je w naszym sklepie. Zapraszamy.
